Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται και πάλι η στρατηγική της ΕΚΤ, καθώς η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τους σχεδιασμούς της για τη νομισματική πολιτική.
Ενώ οι αγορές προεξοφλούσαν μια περίοδο σταθερότητας ή και περαιτέρω χαλάρωσης, οι συνεχόμενες στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στο Στενό του Hormuz έχουν εκτινάξει τις τιμές του Brent πάνω από τα 85 δολάρια το βαρέλι. Με τον εφιάλτη του ενεργειακού πληθωρισμού να επιστρέφει, η επικείμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 22 Ιουλίου μετατρέπεται σε θρίλερ για γερά νεύρα, αναγκάζοντας τους ιθύνοντες να ζυγίσουν ξανά το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στα επιτόκια, την ώρα που ο κίνδυνος της ύφεσης καραδοκεί για την ευρωπαϊκή οικονομία.
«Η νέα έξαρση της στρατιωτικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη και η αβεβαιότητα είναι εξίσου υψηλή», δήλωσε στο Reuters ο πρόεδρος της Bundesbank και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Joachim Nagel. «Παραμένει σκόπιμο να αντιδρούμε με προσοχή, αλλά να ενεργούμε αποφασιστικά εάν είναι απαραίτητο», δήλωσε. «Η νομισματική πολιτική θα διατηρήσει την επαγρύπνησή της».
Η ΕΚΤ αλλάζει πορεία
Η ΕΚΤ μείωσε τα επιτόκια τέσσερις φορές το α' εξάμηνο του 2025, οδηγώντας το βασικό της επιτόκιο καταθέσεων από το 3% στις αρχές του έτους στο 2% έως τα μέσα Ιουνίου. Ωστόσο, τον περασμένο μήνα αναγκάστηκε να αλλάξει πορεία, προχωρώντας σε αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, στο τρέχον επίπεδο του 2,25%.
Ο πληθωρισμός κυμαινόταν κοντά στον στόχο του 2% της ΕΚΤ πριν το ξέσπασμα του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν και στη συνέχεια επιταχύνθηκε, φτάνοντας στο ανώτατο επίπεδο του 3,2% τον Μάιο του 2026. Οι αρχικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη υποχώρησε στο 2,8% τον Ιούνιο, παρά την ετήσια αύξηση κατά 8,7% στο κόστος ενέργειας για τον συγκεκριμένο μήνα, καθώς ο δομικός πληθωρισμός περιορίστηκε στο 2,4% — υποδηλώνοντας περιορισμένες δευτερογενείς επιπτώσεις (second-round effects) στην υπόλοιπη οικονομία.
Όμως οι τιμές της ενέργειας εκτινάχθηκαν και πάλι αυτή την εβδομάδα, καθώς οι αρκετές συνεχόμενες ημέρες εχθροπραξιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον έλεγχο του Στενού του Hormuz αναζωπύρωσαν τους φόβους για την προσφορά πετρελαίου. Τα futures Σεπτεμβρίου για το διεθνές σημείο αναφοράς, το πετρέλαιο τύπου Brent, σημείωσαν νέα άνοδο νωρίς την Τετάρτη (15/7/2026), ξεπερνώντας τα 85 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ μόλις την περασμένη εβδομάδα διαπραγματεύονταν πιο κοντά στα προπολεμικά επίπεδα, γύρω στα 70 δολάρια.
Η τιμή του πετρελαίου είναι κρίσιμη για την οικονομία της ευρωζώνης, η οποία εισήγαγε το 57% των ενεργειακών της αναγκών το 2024, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat.
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα είναι επίσης προσεκτικοί, καθώς μια υπερβολικά περιοριστική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής θα μπορούσε να οδηγήσει την οικονομία της ευρωζώνης σε ύφεση, μετά τη συρρίκνωση κατά 0,2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Η κορύφωση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα έχουν επίσης επίγνωση του ότι οι αρχικές εκτιμήσεις για την ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά το β' τρίμηνο και τον πληθωρισμό του Ιουλίου δεν θα είναι διαθέσιμες παρά μόνο στις 30 και 31 Ιουλίου, αντίστοιχα. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για τα επιτόκια την επόμενη εβδομάδα θα ληφθεί χωρίς πρόσβαση στα πιο πρόσφατα στοιχεία.
Οι αναλυτές στρατηγικής επιτοκίων της ING, Michiel Tukker και Benjamin Schroeder, έγραψαν σε ενημερωτικό τους σημείωμα ότι τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη «θα είναι καθοριστικά για την αμφισβήτηση της "γερακίσιας" (hawkish) τοποθέτησης των αγορών», αλλά «ακόμη και τότε, αυτά τα νούμερα δεν θα είναι αρκετά για να καθησυχάσουν τις αγορές σχετικά με τους κινδύνους δευτερογενών επιπτώσεων».
«Όλη αυτή η αβεβαιότητα σημαίνει ότι η τιμολόγηση των αγορών για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να συνεχίσει να αποκλίνει από εκείνη της Fed», ανέφεραν. «Η δυναμική του πληθωρισμού στις ΗΠΑ αναμένεται να είναι πτωτική, ενώ για την Ευρώπη η κορύφωση ενδέχεται να μην είναι ακόμη ορατή, ειδικά εάν οι τιμές της ενέργειας συνεχίσουν να κινούνται και πάλι ανοδικά».
Η πτώση των τιμών του πετρελαίου τον περασμένο μήνα είχε οδηγήσει τους επενδυτές να αποκλείσουν ουσιαστικά μια αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ την επόμενη εβδομάδα, και η τρέχουσα τιμολόγηση της αγοράς εξακολουθεί να δείχνει πιθανότητα περίπου 20% για αύξηση. Ωστόσο, οι επενδυτές εξακολουθούν να αναμένουν δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης έως την επόμενη άνοιξη, οδηγώντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2,75%.
«Αυτή τη στιγμή δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή στις έμμεσες επιπτώσεις των τιμών λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και στις πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις», δήλωσε την Τετάρτη στη γερμανική εφημερίδα Börsen-Zeitung ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας, Martin Kocher. «Προς το παρόν δεν βλέπουμε δευτερογενείς επιπτώσεις, αλλά πρέπει επίσης να ευθυγραμμίσουμε τη νομισματική μας πολιτική με τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό», συμπλήρωσε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών